Anh Lạc Luận Tập 2 - Tác Giả Lý Tứ

Anh Lạc Luận Tập 1 - Tác Giả Lý Tứ

Phật Giáo Và Thiền - Tác Giả Lý Tứ

Tâm Pháp - Tác giả Lý Tứ

Thầy dạy:...chỉ khi nào người ta đưa ra mục tiêu tu tập của bản thân là gì, sau đó mới có thể xét đến con đường người ấy đang đi (đang tu) là đúng hay sai !!! Giống như (thầy thuốc) có biết người ấy bịnh gì, mới nói rằng thứ thuốc mà bệnh nhân đang uống là đúng hay sai !!!

Lý Tứ Hỏi Đáp Số 2

Các bạn !!! 
Chiều nay, FANPAGE LÝ TỨ cán mốc 2000 lượt người theo dõi !!!

Để tri ân thịnh tình bạn đọc, CHUYÊN MỤC BẠN ĐỌC HỎI LÝ TỨ TRẢ LỜI thay vì được đăng vào Chủ Nhật, sẽ được đăng ngay bây giờ, coi như món quà nhỏ gởi đến bạn đọc yêu thích trang !!!

Mình cũng vừa nhận được thông tin: Vô Đối Môn hết hàng, chờ tái bản !!! Thông tin này là động lực để Lý Tứ thêm quyết tâm phục vụ bạn đọc của trang ngày một tốt hơn !!!

Xin chân thành cảm ơn mọi người !!! 
LÝ TỨ

Trong tuần, mình nhận được hai câu hỏi của Bửu Thiện! Như đã hứa, mỗi Chủ Nhật mình sẽ trả lời một câu, những câu hỏi còn lại sẽ dành cho các tuần kế tiếp! 
Hai câu hỏi của Bửu Thiện như sau:

1)Thưa Thầy! Làm thế nào để biết rằng hiện tại ta đang tu đúng hay tu sai? 
2)Con nghe trong Lý Gia hay nói đến hai chữ giác ngộ, xin Thầy cho biết thật nghĩa của hai chữ giác ngộ là gì? Và người tu hành từ phát tâm đến kết quả sau cùng, chỉ giác ngộ một lần hay giác ngộ nhiều lần? Các điều kiện cần có để đưa đến giác ngộ là gì? 
Xin cảm ơn Thầy!

@ Bửu Thiện thân mến! 
Một chữ tu, chưa nói được điều gì !!! Trong đời có rất nhiều phép tu, cách tu… Mỗi phép tu, cách tu đều có con đường (đạo lộ) và đích đến (cứu cánh) riêng của nó… Và tất nhiên, con đường này không thể dẫn đến mục tiêu kia !!!

Ví dụ: Người muốn đến ngôi làng ở hướng Tây, không thể đi trên con đường dẫn đến hướng Đông, không thể dùng thuốc đau bụng trị nhức răng… Và, phải biết trên đời không hề có một thứ thuốc chữa lành mọi căn bệnh, đây là lí do vì sao Phật đạo có rất nhiều phương tiện !!!

Vì thế, chỉ khi nào người ta đưa ra mục tiêu tu tập của bản thân là gì, sau đó mới có thể xét đến con đường người ấy đang đi (đang tu) là đúng hay sai !!! Giống như (thầy thuốc) có biết người ấy bịnh gì, mới nói rằng thứ thuốc mà bệnh nhân đang uống là đúng hay sai !!!

Cho nên, câu hỏi của bạn mình xin tạm sửa lại là: Tôi muốn thành tựu các mục tiêu của Phật đạo, làm thế nào để biết rằng những điều tôi đang tu tập trong hiện tại (so với mục tiêu của Phật đạo) là đúng hay sai ??? Nếu câu hỏi của bạn có chủ đích thật sự như vậy, mình xin trả như sau:

Phật đạo có bốn mục tiêu, hay bốn điều cơ bản ta quen gọi là bốn đế, đó là Khổ đế; Tập đế; Diệt đế và Đạo đế…Người tu hành muốn biết ta tu đúng hay sai, phải căn cứ vào bốn mục tiêu nêu trên !!! Bốn đế chính là mực thước, là giáo trình tu học từ thấp lên cao của Phật đạo !!!

Nếu trong quá trình tu hành, những phương tiện nào giúp ta lần lượt thành tựu các mục tiêu nêu trên (hết khổ, dứt tập, chứng diệt, tu đạo), giúp ta nắm vững giáo trình tu tập của từng giai đoạn…v..v…thì biết chắc rằng, con đường ta đang đi là đúng !!! Ngược lại, con đường nào, không giúp ta thành tựu một hay những điều đã nêu, không giúp ta thông suốt giáo trình tu tập trước mắt, nhất định bản thân phải coi lại phương tiện mình đang tu học !!!

Mình xin trao đổi cụ thể với bạn bốn mục tiêu của Phật đạo:

-Mục tiêu thứ nhất, hết Khổ: Mục tiêu này khi đạt được, tám món khổ nhân sinh là: Sanh khổ; Lão khổ; Bệnh khổ; Tử khổ; Ái biệt ly khổ; Oán tắng hội khổ; Cầu bấc đắc khổ và cuối cùng là Ngũ ấm xí thịnh khổ… Sẽ giảm thiểu đến mức thấp nhất, hoặc chấm dứt vĩnh viễn !!! (Bạn có thể tìm hiểu ý nghĩa của tám món khổ này trên Google).

-Mục tiêu thứ hai, dứt Tập: Sau khi hết khổ, người tu hành trong Phật đạo phải tinh tấn giải quyết mục tiêu thứ hai, đó là chấm dứt phiền não, kiết sử, lậu hoặc !!! Thành tựu mục tiêu này, Vô Lậu Quả sẽ xuất hiện !!!

Vô lậu là: Phiền não, kiết sử và ngu si không còn rỉ chảy làm che mờ tâm trí!

Phiền não gồm bốn món là: Kiến nhứt thiết xứ phiền não trụ địa; Dục ái phiền não trụ địa; Hữu ái phiền não trụ địa và Vô minh ái phiền não trụ địa!

Kiết sử gồm mười món là: Tham; sân; si; mạn; nghi; thân kiến; biên kiến; kiến thủ; giới cấm thủ và tà kiến!

Lậu hoặc gồm ba cảnh giới: Dục lậu; hữu lậu và vô minh lậu!

Ngu si hay vô minh thế gian gồm: Nhuận chi vô minh và Căn bản vô minh; Vô minh xuất thế có Vô Minh trụ địa !!!

-Mục tiêu thứ ba, chứng Diệt: Mục tiêu này thuộc về Xuất Thế gian… Có nghĩa, sau khi đã thanh toán hai mục tiêu trên, tâm và trí người tu hành lúc này không còn u tối, như trời hết mây, như người hết mù !!! Bây giờ sẽ được Thiện Tri Thức khai thị để vị ấy thấy được Bổn Tâm và Bổn Tánh, nói nôm na là “minh tâm kiến tánh” !!! Sau khi thấy hai thứ ấy, vị tu hành hoàn thành mục tiêu tự độ, gọi là chứng Diệt đế hay thành tựu Xuất Thế Gian Pháp !!!

-Mục tiêu thứ tư, tu Đạo: Sau khi phần tự cứu đã xong… Vị tu hành tiếp tục tinh tấn để đạt được mục tiêu còn lại của Phật đạo, đó là: Học trí tuệ để giúp người, ta quen gọi là học Nhất Thiết Trí hay học Bát Nhã Trí, giống Thiện Tài Đồng Tử hay Tát Đà Ba Luân ngày xưa đi học được ghi lại trong kinh !!! Học xong Đạo đế, người này thành tựu đạo quả Xuất Thế Gian Thượng Thượng (Xem kinh Đại Niết Bàn) !!!

Ta có thể hiểu sự học của giai đoạn này giống như người đã học xong Phổ Thông Trung Học, nay tiếp tục học Sư Phạm để có thể đi làm Thầy giáo !!! Hoặc giống như người đã tìm được một khối vàng cực lớn, nay đi học nghề Kim Hoàn để tự thân có thể làm thành các món trang sức như cà rá, dây chuyền…v..v…đem ra nhân gian bố thí theo sở thích của từng người !!!

Hy vọng, những giải thích trên, có thể giúp bạn tự nhận biết con đường mình đang đi là đúng hay sai !!!

Hỏi và đáp là một nghệ thuật, Phật thường hay khen ngợi người khéo hỏi và kẻ khéo đáp… Vì thế, nếu ta đưa ra câu hỏi không cụ thể, chủ đích không rõ ràng, câu hỏi chung chung..v..v…sẽ khó nhận được câu trả lời thoả đáng !!!

Câu hỏi thứ hai của bạn, mình sẽ trả lời vào Chủ Nhật tuần sau !!! 
Chúc an vui, tinh tấn !!! 
LÝ TỨ

♠♠♠Trong tuần, mình cũng có trả lời cho bạn Huunghia Lam ở phần bình luận !!! Xin chuyển đến mọi người để tham khảo thêm !!!

♠♠♠ Huunghia Lam 
-Xin gửi đến thầy lời chào trân trọng và lời chúc an lành. Trong kinh điển Đại thừa giảng giải nhiều về Tri kiến Phật, Phật tánh nhưng ít nói đến Chủng tử Bồ đề xin thầy giảng rõ mối liên hệ giữa Chủng tử Bồ đề và Tri kiến Phật sự hình thành và phát triển của Chủng tử Bồ đề. Xin trân trọng cảm ơn Thầy.

@ Bạn Huunghia Lam thân mến !!! 
Theo mình biết, chủng tử Bồ Đề hay hạt giống Bồ Đề là chủng tử giác ngộ, chủng tử Phật..v..v… Chủng tử này sẽ phát sanh từ lúc có được giác ngộ ban sơ (sơ giác) !!!

Phật tri kiến (hay tri kiến Phật) là những thấy biết của một vị Phật…Người tu hành, nương theo thấy biết của Phật để học tập như người ta nương ánh sáng để thoát khỏi rừng rậm vô minh, nhờ học tập những tri kiến ấy, vị này có được sự giác ngộ, nhờ giác ngộ, chủng tử Bồ Đề sẽ tăng trưởng đến viên mãn, khi viên mãn chủng tử Bồ Đề vị ấy có được những đức tính như một vị Phật, gọi là Phật tánh !!! 
Vài kiến giải thô thiển, xin gởi đến bạn, chúc bạn an vui !!!

Bạn có thể tìm hiểu thêm điều này trong bài viết LỤC CHỦNG TÁNH ANH LẠC của Lý Tứ, hoặc có thể nghe trên Youtube bằng giọng đọc của Thường Xuân Vân Đài… Hy vọng, bài viết LỤC CHỦNG TÁNH ANH LẠC sẽ được đăng trở lại trên trang Lý Tứ trong thời gian sớm nhất !!! 
Thân !!!

>> Huunghia Lam 
-LÝ TỨ dạ con đã nghe Lục Chủng Tánh Anh Lạc con rất thích, nhưng còn vướng ở phần có Tánh và vô Tánh có Chủng tánh và Tri kiến Phật liệu có sa vào Đối đãi không và cái mình nhận do huân tập liệu chỉ là Siêu tâm thức thôi chứ không phải là Vô Sư Trí dạ xin Thầy hoan hỉ chỉ cho ạ.

>> LÝ TỨ: 
*Huunghia Lam  
Đây là chủng tánh và tri kiến xuất thế, không phải chủng tánh và tri kiến thế gian, nên không thể luận bàn theo suy lường thế gian… Vì thế, chủng tử này chỉ có ở những vị tu hành sơ ngộ !!! Do đó ba mục tiêu Giác ngộ – Giải thoát – Trí tuệ trở thành phương châm tu học không thể thiếu trong Phật đạo !!! 
Thân !!!

Người tu tập trong Phật đạo, từ sơ phát tâm đến thành tựu sau cùng có rất nhiều lần giác ngộ , mỗi lần giác ngộ là một lần thăng tiến nhận thức của tự thân lên một bước cao hơn, cho đến khi nào vị tu hành đó có được nhận thức rốt ráo như Phật, như pháp mới được gọi là giác ngộ sau cùng !!!

Lý Tứ Hỏi Đáp Số 3

Các bạn !!! 
Tuần này, mình xin trả lời câu hỏi của Bửu Thiện! 
Câu hỏi như sau:

2) Con nghe trong Lý Gia hay nói đến hai chữ giác ngộ, xin Thầy cho biết thật nghĩa của hai chữ giác ngộ là gì? Và người tu hành từ phát tâm đến kết quả sau cùng, chỉ giác ngộ một lần hay giác ngộ nhiều lần? Các điều kiện cần có để đưa đến giác ngộ là gì? 
Xin cảm ơn Thầy!

Bửu Thiện thân mến! 
Về câu hỏi của bạn, mình xin chia làm ba ý, và tuần tự trả lời từng ý một:

1- Ý thứ nhất: Thật nghĩa của hai chữ giác ngộ là gì? 
– Theo định nghĩa thông thường: 
Giác ngộ (zh. 覺悟, sa., pi. bodhi), danh từ được dịch nghĩa từ chữ bodhi (bồ-đề) của Phạn ngữ. Hai chữ giác ngộ dùng để chỉ trạng thái tỉnh thức, lúc con người bỗng nhiên trực nhận bản chất tự không (sa. śūnyatā), của chính mình và thế giới! (Lược ghi từ Wikipedia)

– Theo mình thì: 
Hai chữ giác ngộ có rất nhiều cách trả lời, tùy thời điểm tu tập, tuỳ cơ duyên…v..v…sẽ được Thiện Tri Thức của bạn cắt một nghĩa nào đó phù hợp, nhằm giúp bạn thành tựu mục tiêu tu tập trước mắt!

Còn “thật nghĩa” của hai chữ giác ngộ (theo bạn hỏi) trong Phật đạo, là sự thấu suốt hoàn toàn của một vị Phật. Để mô tả giác ngộ đó là gì, sau khi giác ngộ, Phật Thích Ca Mâu Ni đã tuyên thuyết những điều tự thân mình chứng ngộ với đạo sĩ Brahmàyu như sau: 
“Những gì cần biết rõ, Ta đã biết rõ. 
Những gì cần từ bỏ, Ta đã từ bỏ. 
Những gì cần tu tập. Ta đã tu tập. 
Do vậy, này Vị đạo sĩ, Ta là Phật” 
Trích Trung Bộ Kinh, kinh Brahmàyu[1]

2- Ý thứ hai: Người tu hành từ phát tâm đến kết quả sau cùng, chỉ giác ngộ một lần hay giác ngộ nhiều lần?

Bửu Thiện thân mến! 
Theo mình biết, người tu tập trong Phật đạo, từ sơ phát tâm đến thành tựu sau cùng có rất nhiều lần giác ngộ (Nhị thừa có Tứ thánh quả, Bồ Tát có trên 50 quả vị), mỗi lần giác ngộ là một lần thăng tiến nhận thức của tự thân lên một bước cao hơn, cho đến khi nào vị tu hành đó có được nhận thức rốt ráo như Phật, như pháp mới được gọi là giác ngộ sau cùng !!!

– Về các lần giác ngộ: Cũng theo mình biết, tuy người tu hành phải trải qua nhiều lần giác ngộ! Nhưng tựu trung có ba lần giác ngộ chính yếu phải trải qua, đó là:

* Lần giác ngộ đầu tiên, còn gọi là sơ ngộ: Đó là lúc vị tu hành thấy và đặt bước chân đầu tiên vào cảnh giới xuất thế, tức thấy và đặt bước chân đầu tiên vào giòng nước đưa đến Niết Bàn… Cụ thể, đây là cảnh giới Tu Đà Hoàn của Nhị Thừa hay Thiện Kiến của Bồ Tát Thừa! Lần giác ngộ này, sẽ tuần tự giúp người tu hành ra khỏi hai đế thế gian là Khổ đế và Tập đế !!! (Giống cái thấy ban sơ của Lục Tổ khi nghe kinh Kim Cang)

* Lần giác ngộ thứ hai, thấy được bản lai thanh tịnh, chứng Niết Bàn chân đế: Đây là lúc vị tu hành thành tựu Diệt đế, thấy được bổn tâm bổn tánh, người xưa gọi là “minh tâm kiến tánh”… Cái thấy này, tương đương với một A La Hán nếu là Nhị Thừa, tương đương với Bát Địa Bồ Tát nếu là Bồ Tát Thừa !!! (Giống cái thấy của Lục Tổ sau khi lên thất của Ngũ Tổ)

* Lần giác ngộ thứ ba, thành tựu trí tuệ, thấy Phật tánh: Đây là cái thấy cuối cùng trước khi thành Đẳng Chánh Giác! Phật tuyên thuyết cái thấy này như sau: “Trước khi thọ thực, thân Bồ Tát là nhục thân. Sau khi thọ thực, Bồ Tát nhập Kim Cang Tam Muội tiêu hoá thức ăn, biến nhục thân thành Kim Cang Thân, thấy Phật tánh thành Đẳng Chánh Giác" !!! (Người xưa thường mô tả cái thấy này bằng cụm từ “hoát nhiên đại ngộ”)

Ta có thể hiểu, ba lần giác ngộ quan trọng nêu trên, tương ưng với ba lần Phật chuyển pháp luân để đưa môn đệ tiến lên một nhận thức cao hơn, đó là: 

– Lần chuyển thứ nhất tại vườn Lộc Uyển, giúp năm anh em Kiều Trần Như từ bỏ thế gian đạo để vào xuất thế gian đạo! 

– Lần chuyển thứ hai tại thành Vương Xá, giúp Nhị thừa và Bồ Tát quyền thừa từ bỏ giáo pháp quyền tiểu để vào đại đạo! 

– Lần chuyển thứ ba tại thành Câu Thi Na, giúp những đệ tử cơ duyên chín mùi thấy Phật tánh và khẳng định Đại Niết Bàn mới là nơi chốn cuối cùng của Phật đạo !!!

3- Ý thứ ba: Các điều kiện cần có để đưa đến giác ngộ là gì?

Theo mình, ngoại trừ những căn cơ đặc biệt, còn lại hầu hết người tu hành trong Phật đạo muốn giác ngộ như pháp, phải hội đủ các điều kiện sau:

* Phải tu tập trong chánh pháp, tức tu tập như những gì kinh điển chính thống của Phật đạo đã dạy!

* Phải được trang bị những kiến thức cơ bản cũng như các kiến thức cao hơn một cách phù hợp, đúng đắn và khoa học, các kiến thức này giúp người tu hành hiểu đúng tinh thần của kinh và tương ưng cho mỗi giai đoạn tu tập, như người đi đêm tuỳ thời điểm, có được những ngọn đuốc như ý!

* Phải xây dựng thái độ tu hành nghiêm túc và dấn thân tu hành thật sự, như người đội chén nước trên đầu, đi tới đi lui mà không cho nước đổ!

* Phải tinh tấn không mệt mỏi, như người dùi cây lấy lửa, khi chưa có lửa chưa ngưng tay!

* Phải được Thiện Tri Thức dẫn dắt và khai thị đúng mỗi thời điểm cần giác ngộ, giống như người bệnh kinh niên, mỗi giai đoạn điều trị cần phải tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của thầy thuốc!

* Phải hội đủ công đức cần thiết cho từng giai đoạn tu tập, như người có đủ tiền để mua sắm các món đồ như ý!

Bửu Thiện thân mến !!! 
Giác ngộ trong Phật đạo là cảnh giới tự chứng, giống như người ăn mật mới có thể cảm nhận vị ngọt của nó !!!

Văn tự, ngữ ngôn có giới hạn của văn tự ngữ ngôn, dùng văn tự để giải thích về giác ngộ giống như người ta nói về vị ngọt của mật, lời nói chỉ đúng một phần, còn ý vị sâu thẳm nhất thì ngôn ngữ bất lực !!!

Mong rằng, những giải thích trên, giúp bạn cảm nhận một chút gì đó về giác ngộ, về những lần giác ngộ quan trọng trong Phật đạo, cũng như các điều kiện cần có và đủ để người tu hành có thể tìm đến giác ngộ thật sự !!!

Chúc bạn an vui, tinh tấn !!! 
LÝ TỨ

P/s:  
– Câu hỏi kì này của Bửu Thiện, theo mình có liên quan đến câu hỏi của Ma Trận mà BQT nhận được:

“Kính thưa Ngài Lý Tứ – Tác Giả Vô Đối Môn! 
Xin Ngài cho biết: Để đạt được mục tiêu “Giác ngộ, Giải thoát và Trí tuệ” đã đề ra, người học cần có  
những điều kiện, tiêu chuẩn … gì ạ ? 
Con, Ma Trận – xin cảm ơn Ngài !”

Bạn Ma Trận thân mến! 
Mình nghĩ, trả lời ở phần 3 cho bạn Bửu Thiện, cũng chính là điều kiện để người tu hành đạt được mục tiêu “Giác ngộ, Giải thoát và Trí tuệ” như bạn đã hỏi! Thân !!!

Các bạn !!! 
Hôm qua, mình nghe được tâm sự của một vị HĐ, tâm sự đó là: Mình cũng có mua và đọc Vô Đối Môn, nhưng chưa thấy gì, cũng chẳng có được cảm nhận như những HĐ đã viết và xưng tán trên trang Lý Gia !!!

Mình xin trả lời câu hỏi này như sau: 

– Phật pháp rất chú trọng đến cơ duyên, đọc kinh hay đọc sách cũng phải có cơ duyên mới đem đến lợi lạc, Vô Đối Môn hay những cuốn sách khác cũng không ngoại lệ !!! 

– Chưa nói đến kinh hay sách trong Phật đạo giống như sách giáo khoa, người đọc (hay học) phải được nghe người thầy giảng giải ý nghĩa và truyền đạt tinh thần, kiến thức của cuốn sách, từ đó người học mới có thể hiểu nội dung, kiến thức cuốn sách nói hay dạy điều gì… Vì lẽ đó, trên đời khó có người mua sách về nhà tự học mà thành tài, cho nên trường học và thầy giáo có mặt xuất phát từ nguyên nhân như vậy !!!

– Về việc có những vị HĐ đọc sách của mình, phát sinh lợi ích và viết lời xưng tán trên trang Lý Gia, mình xin trả lời như sau: Các vị HĐ ấy phần lớn là môn đệ của mình, đã được mình giáo huấn nhiều năm, họ được trang bị những kiến thức tốt nhất, được nghe giảng giải nhiều về Phật đạo, cũng như hiểu rõ nội dung, kiến thức viết trong sách, cho nên khi đọc Vô Đối Môn hay các cuốn sách do mình viết, tâm họ tương ưng, phát sinh lợi ích thật sự… Vì thế, họ viết lời xưng tán !!! Trong đó cũng có một số vị chưa biết mình, lần đầu đọc Vô Đối Môn hay Tâm Pháp…phát sinh lợi ích là do cơ duyên đặc biệt của các vị ấy đối với những cuốn sách của mình, không phải tất cả mọi người đọc đều được như thế !!! Thân !!!

– Câu hỏi kì tới của một bạn không đề tên, sẽ được trả lời trong CHUYÊN MỤC MỖI TUẦN MỘT CÂU HỎI lần sau:

“Nguồn gốc Phật tánh có hay không? Kiến tánh thật sự và kiến tánh lí thuyết giống và khác nhau như thế nào? 
Hai chữ “giải thoát” hiểu như thế nào là viên mãn nhất? Xin chân thành cảm ơn Ngài và Ban Quản Trị Vô Đối Môn”

– BQT cũng đã nhận được câu hỏi của các Phật tử: Thái Hùng Cường, Lê Ngọc Tới, Phạm Viết Dũng, Lê Lê và Minh Nguyệt Chu…BQT sẽ cố gắng sắp xếp, để trả lời câu hỏi của các bạn trong thời gian sớm nhất !!! 

CHUYÊN MỤC MỖI TUẦN MỘT CÂU HỎI rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các ban !!! 
BQT LÝ GIA

Phật tánh là những tánh chất tốt đẹp của một vị Phật, những tánh chất này có sẵn trong mọi hữu tình… Trong quá trình giác ngộ từ thấp lên cao, những tánh chất tốt đẹp nói trên dần dần hiện ra, khi nào người tu hành hiện đủ tám tánh chất cơ bản, Phật đạo gọi là thấy (viên mãn) Phật tánh !!!

Lý Tứ Hỏi Đáp Số 4

Các bạn !!! 
Tuần này, mình xin trả lời câu hỏi của một bạn không đề tên (mình tạm đặt Vô Danh), nội dung câu hỏi như sau:

Nguồn gốc Phật tánh có hay không? Kiến tánh thật sự và kiến tánh lí thuyết giống và khác nhau như thế nào? 
Hai chữ “giải thoát” hiểu như thế nào là viên mãn nhất? Xin chân thành cảm ơn Ngài và Ban Quản Trị Vô Đối Môn

Bạn Vô Danh thân mến !!! 
Để có thể trả lời thoả đáng câu hỏi của bạn, có lẽ mình xin được phép kiến giải về hai chữ Phật tánh trong Phật đạo trước… Vì rằng, khi chúng ta xác định cụ thể Phật tánh là gì, chừng ấy việc trả lời các điều bạn nêu trong câu hỏi sẽ không rơi vào bế tắc, và chúng ta dễ dàng thống nhất với nhau ý nghĩa các câu trả lời !!!

– Theo Wikipedia thì: Phật tính (zh. fóxìng 佛性, ja. busshō, sa. buddhatā, buddha-svabhāva) là thể bất sinh bất diệt của mọi loài theo quan điểm Đại thừa. Theo đó, mọi loài đều có thể đạt giác ngộ và trở thành một vị Phật, không bị đời sống hiện tại hạn chế.

– Còn theo mình thì: Phật tánh là những tánh chất tốt đẹp của một vị Phật, những tánh chất này có sẵn trong mọi hữu tình… Có tám tánh chất tốt đẹp cơ bản của Phật tánh đó là: Từ, Bi, Hỉ, Xả, Thường, Ngã, Lạc, Tịnh !!! Trong quá trình giác ngộ từ thấp lên cao, những tánh chất tốt đẹp nói trên dần dần hiện ra, khi nào người tu hành hiện đủ tám tánh chất cơ bản nêu trên, Phật đạo gọi là thấy (viên mãn) Phật tánh !!!

Như vậy: 
1) Về ý thứ nhất trong câu hỏi của bạn: “Nguồn gốc Phật tánh có hay không”?

Dựa vào các kiến giải ở trên thì, Phật tánh là những tính chất tốt đẹp thường hằng trong mọi hữu tình, có nghĩa khi hữu tình có mặt thì Phật tánh cũng có mặt… Cho nên, hai chữ nguồn gốc không thể thành lập và truy tìm được !!! Giống như hư không, không thể bảo rằng “nguồn gốc của nó là có hay không” !!!

2) Về ý thứ hai trong câu hỏi của bạn: “Kiến tánh thật sự và kiến tánh lí thuyết giống và khác nhau như thế nào”?

Bạn Vô Danh thân mến !!! 
Theo mình, kiến tánh (hay thấy tánh) là từ ngữ ám chỉ giai đoạn (cảnh giới) người tu hành thấy (hay cảm nhận) những tính chất tốt đẹp của Phật tánh đang hiện hữu trong họ (trước đây không hiện vì còn ngu, mê, lầm)… Vì thế, trong Phật đạo không có kiến tánh lý thuyết !!! Có nghĩa đối với người tu hành chỉ có kiến tánh hoặc chưa hay không kiến tánh mà thôi !!!

Tất nhiên trên đời, cũng có rất nhiều người tu hành chưa thật sự kiến tánh, nhưng do nghe người khác nói, hoặc đọc trong sách vở viết về chuyện kiến tánh rồi học thuộc, sau đó cũng tự xưng mình đã kiến tánh… Trường hợp này, có lẽ chúng ta không bàn ở đây !!!

3) Về ý thứ ba, bạn hỏi: Hai chữ “giải thoát” hiểu như thế nào là viên mãn nhất?

Bạn Vô Danh thân mến !!! 
Theo mình biết, hai chữ giải thoát trong Phật đạo, nhằm chỉ cảnh giới người tu hành không còn bị ràng buộc bởi những thứ mà một người bình thường (không giác ngộ) bị ràng buộc !!!

Có một số ràng buộc cơ bản mà người tu hành cần phải thoát ra, mình xin liệt kê như sau:

* Ràng buộc của cộng nghiệp và biệt nghiệp! 
* Ràng buộc của ham muốn, khi năm căn thân xúc đối trần cảnh, gọi là ngũ dục, thuộc về Dục giới! 
* Ràng buộc của thân và các cảm thọ, thuộc về Sắc giới! 
* Ràng buộc của nghĩ tưởng và các quan niệm, thuộc về Vô sắc giới! 
* Ràng buộc của hành ấm và thức ấm đối với những người đã thoát li ra khỏi bốn món ràng buộc ở trên, nhưng chưa thật sự giác ngộ để ra khỏi Vô tưởng thiên!

Tóm lại, có vô số thứ ràng buộc một con người !!! Nhưng tựu trung, nếu người tu hành giải quyết tốt những thứ ràng buộc cơ bản nêu trên, Phật đạo tạm coi đây là vị tu hành đã được giải thoát !!!

Bạn Vô Danh thân mến !!! 
Về việc kiến tánh, có một câu hỏi theo mình là quan trọng và không kém phần lí thú, nhưng không thấy bạn nêu trong phần câu hỏi !!!

Để giúp bạn đọc có cái nhìn thấu đáo hơn về việc kiến tánh và kiến Phật tánh, mình xin đưa ra hai câu hỏi coi như tạo một đương cơ cho sân chơi của chúng ta, kì tới sẽ cùng nhau trao đổi !!!

1) Kiến (thấy) tánh và kiến (thấy) Phật tánh là một cảnh giới, hay nhiều cảnh giới từ thấp lên cao của người tu hành trong Phật đạo ???

2) Tại sao người tu hành trong Phật đạo phải kiến (thấy) Phật tánh ??? Kiến Phật tánh có mấy công dụng chính yếu trong Phật đạo ???

Các bạn !!! 
Vừa qua, BQT cũng nhận được câu hỏi của một bạn có pháp danh là Quảng Kiên như sau:

“Đầu tiên xin đc kính chào Ngài Lí Tứ và BQT VDM. Xin mạn phép hỏi và rất mong có câu trả lời thỏa đáng. 
Ta là ai? Từ đâu đến? Tại sao phải chịu sinh già bệnh chết? Rồi ta đi về đâu? 
Khi kiến tánh thì kiến 1 lần hay nhiều lần? Thời gian kiến tánh là có hay ko? Trạng thái xảy ra khi kiến tánh? 
Sự sống của con người đc hình thành ntn? Sự sống của phật tánh đc hình thành ra sao? Phật tánh làm chủ thân hay thân làm chủ phật tánh? Xin chân thành cảm ơn Ngài Lí Tứ và BQT VDM đã tạo ra trang hỏi đáp này. Rất hay và hữu ích ???

Bạn Quảng Kiên thân mến !!! 
Về các câu hỏi của bạn, phạm vi câu hỏi quá rộng, trong một chuyên mục khó có thể nói hết… Tuy nhiên, để tận dụng những gì có thể nói được trong một bài viết, mình xin trả lời vắn tắt như sau:

1) Ta là ai? Từ đâu đến? Tại sao phải chịu sinh già bệnh chết? Rồi ta đi về đâu?

Trả lời: 
– Phật đạo chỉ ra rằng, ta không là ai hết (vô ngã), nhưng khi mê, ta liền lầm tưởng rằng “có ta”, giống như mắt nhặm, thấy hư không có hoa đốm rồi lầm tưởng hoa đốm có thật !!! Vì, không có gì là ta (ngã), nên “ta” chẳng từ đâu đến và chết chẳng đi về đâu (vô ngã, ngã sở)…. Nhưng khi mê thì, ta từ nghiệp (hữu lậu) sinh ra và lúc chết phải đi theo nghiệp (xin xem bài viết Hữu Vô Sơ Yếu Luận của Lý Tứ) !!! Giống như người ngủ thấy chiêm bao, giật mình thức giấc, mọi cảnh trong chiêm bao đều không thật !!! Thấy chiêm bao dụ cho kẻ mê, thức giấc dụ cho bậc giác ngộ !!!

– Sanh, lão, bệnh, tử là quy luật của thân… Đã là quy luật, có thân nhất định phải chịu chi phối bởi quy luật ấy, không một ai có thể làm khác !!!

2) Khi kiến tánh thì kiến 1 lần hay nhiều lần? Thời gian kiến tánh là có hay không? Trạng thái xảy ra khi kiến tánh?

Trả lời: 
– Theo mình biết, có tới ba lần kiến tánh:  
* Lần 1: Kiến (thấy) tánh giác. 
* Lần 2: Kiến tự tánh. 
* Lần 3: Kiến Phật tánh. 
(Bạn có thể tìm hiểu đề tài này ở Trò Chơi Trí Tuệ 08/2018 của Lý Gia đã đăng trong Anh Lạc Luận II, được Thường Xuân Vân Đài đọc lại trên youtube)

– Thời gian kiến tánh và các lần kiến tánh mau hay chậm tuỳ người (đốn, tiệm sai khác) !!!

– Về trạng thái kiến tánh, có thể sơ lược như sau:  
* Kiến tánh lần một: Hết ngu, thấy nghe không còn u tối…(dứt Nhuận chi vô minh) 
* Kiến tánh lần hai: Hết mê, tâm tánh sáng suốt, thức chuyển thành trí…(dứt Căn bản vô minh) 
* Kiến tánh lần ba: Hết lầm, biết rõ ta và tất cả chúng sanh bản lai có đủ các tính chất của một vị Phật…(Vĩnh viễn ra khỏi Vô minh trụ địa)

3) Sự sống của con người được hình thành như thế nào? Sự sống của Phật tánh được hình thành ra sao? Phật tánh làm chủ thân hay thân làm chủ Phật tánh?

Trả lời: 
Phật đạo chỉ ra rằng, cái được gọi là sự sống của con người hình thành gồm ba thứ cơ bản, đó là: Thân, tâm, thức (nói rộng là ngũ ấm) !!!  
* Thân (sắc): Có sắc vô thường (sắc trói buộc), sắc giải thoát và sắc thường trụ…  
* Tâm: Có hư vọng tâm, chân tâm và Phật tâm…  
* Thức: Có thức mê và thức giác (trí)…

Ba thứ thân, tâm và thức của người tu và không tu chỉ khác nhau giữa mê và ngộ !!!

– Về Phật tánh, xin xem trả lời phần trên (của bạn Vô Danh) !!!

– Phật tánh không làm chủ thân và thân cũng không làm chủ Phật tánh, vì Phật tánh chỉ là những tính chất tốt đẹp bản lai có sẵn trong mọi hữu tình, mê Phật tánh ẩn, ngộ Phật tánh hiện… Giống như có mây mặt trời bị che, hết mây mặt trời hiện ra !!!

Quảng Kiên thân mến !!! 
Trên đây, chỉ là những trả lời sơ lược, khi nào đủ duyên, chúng ta sẽ trao đổi cặn kẽ hơn từng vấn đề !!! 
Mong bạn hoan hỉ…. 
Thân !!!

Các bạn !!! 
Kì tới, chúng ta sẽ trao đổi các câu hỏi của bạn Minh Nguyệt Chu !!! Các câu hỏi như sau:

Thầy Lý Tứ kính !!! 
Đại gia đình Lý Gia kính !!! 
Minh Nguyệt có hai câu muốn hỏi ạ…!!!

1/ Xin hỏi công dụng của Tam Pháp Ấn (không, vô tướng, vô tác) là gì ???

2/ Mối liên hệ giữa Tam Pháp Ấn và người tu tập khi dứt hai thứ vô minh (Nhuận Chi Vô Minh và Căn Bổn Vô Minh) là gì ???

BQT LÝ GIA rất mong nhận được những câu hỏi lí thú và bổ ích từ các bạn !!! 

SÂN CHƠI TRỰC TUYẾN LÝ GIA

Chủ đề: Chia sẻ kinh nghiệm tu tập bản thân 
Trình bày: Lý Trọng Dương 
Sản xuất: BQT LÝ GIA - 07/01/2022 !!!

Tâm Tông và TCTC- Tác Giả Lý Tứ

TIN VUI !!! 
TIN VUI !!! 
Tin vui với bạn đọc và HĐTM LÝ GIA !!! 
SÁCH TÂM TÔNG VÀ TRÒ CHƠI TRÍ TUỆ CỦA LÝ TỨ CHÍNH THỨC LÊN KỆ 
- Chân thành cảm ơn NXB DÂN TRÍ !!! 
- Chân thành cảm ơn HANOIBOOKS !!! 
Những hình ảnh đầu tiên gởi về từ LÝ THU THUỶ tại TP HỒ CHÍ MINH !!! 
03/03/2022

Phóng viên đã có cuộc trò chuyện với tác giả Lý Tứ nhân dịp cuốn Tâm Pháp được phát hành trong cả nước.

Hỏi: Tâm Pháp ra đời cùng thời điểm với hai tác phẩm “Vô đối môn”, “Phật giáo và thiền”. Nhiều độc giả nói rằng “Tâm pháp” là cuốn sách vượt ra khỏi những tác phẩm trước đây của ông bởi có chất văn chương cổ trang trong tác phẩm đậm màu sắc phật đạo này. Ông có thể chia sẻ nguồn cảm hứng từ đâu để ông viết “Tâm pháp”?

Có thể nói, hồi còn nhỏ, mình thuộc loại “ghiền chữ”, cứ thấy ở đâu có chữ là đọc và đọc, “thượng vàng hạ cám”, mình đọc bất kể những gì bắt gặp! Hồi ấy, trẻ con không có nhiều thứ giải trí như bây giờ. Thế hệ của mình, đọc sách vừa là niềm vui, vừa là văn hoá, mình đã đọc rất nhiều tiểu thuyết cổ trang. Có lẽ, hình ảnh cũng như văn chương từ tiểu thuyết cổ trang đã một phần nào đó ảnh hưởng đến cách viết của mình sau này!

Về cuốn “Tâm pháp”, trong một lần mổ mắt, tuy thầy thuốc không cho sử dụng máy tính, nhưng yêu cầu mỗi ngày phải viết điều gì đó để “hộ trì” cho huynh đệ đang tu tập, thế là mình viết về chuyện hai con mắt. Dự tính chỉ viết một số bài về đề tài này, nhưng rồi mọi người yêu cầu viết tiếp, thế là mình không dừng được và viết thành một câu chuyện dài.

Trong một lần tình cờ, xem video du lịch giới thiệu về các thắng cảnh, bắt gặp video nói về thôn Lưu Khanh và dòng Ô giang, bối cảnh ở đó phù hợp với câu chuyện dự định viết. Thế là mình tìm kiếm, tập trung tư liệu có liên quan, xây dựng nhân vật, và bắt tay vào viết “Tâm pháp”.

Hỏi: Viết tiểu thuyết cổ trang đã khó, viết tiểu thuyết cổ trang lại mang sứ mệnh “chở những kiến thức phật đạo” đến với độc giả còn khó hơn. Trong “Tâm pháp”, hình như ông muốn gửi gắm tới nhân vật của mình câu chuyện nhân quả của đạo Phật: Một đời phòng hộ bằng gươm đao lại chết vì gươm đao? Hay còn câu chuyện về hư danh của con người không thể buông bỏ?

Những gì mình viết trong “Tâm pháp”, chủ yếu giới thiệu đến người đọc các giá trị cao đẹp của Phật đạo. Một trong những giá trị tuyệt vời đó là, Phật đạo không coi trọng quá khứ của một con người. Dưới nhãn quan của Phật đạo, mọi người trong hiện tại đều bình đẳng, tâm thức của người chưa giác ngộ giống như một hang động, cho dù hang động ấy tăm tối cả ngàn năm, chỉ cần một ngọn đuốc được đốt lên, tức thì hang động đó bừng sáng. Cái sáng của hôm nay, xua tan tất cả tăm tối từ quá khứ và soi sáng đến tận vị lai!

Và giá trị đẹp nhất của Phật đạo theo mình là đem đến cho mỗi con người trong hiện tại một đời sống hạnh phúc và bình yên đích thực- thứ mà xưa nay con người luôn ước ao và tìm kiếm. Nhưng nó không thể có được từ những thứ bên ngoài như danh vọng, tiền tài, hơn thua, được mất… mà nó ở ngay trong tâm thức của mỗi người! Cho nên, những ai muốn đi tìm giá trị đích thực của Phật đạo, trong tận cùng sâu thẳm của tâm thức phải biết xả bỏ những gì được coi là hư ảo theo quan điểm của Phật đạo, đây chính là tinh thần vô niệm, vô cầu trong triết lí nhà Phật.

Hỏi: Từng câu chuyện với các nhân vật đều có những luận giải cặn kẽ về kiến thức phật đạo của nhân vật Lý Tứ trong cuốn sách này giúp nhân vật nhận thức sâu sắc hơn trên con đường tu tập. Tại sao ông lại chọn những nhân vật: Trung Nguyên cửu tuyệt, Người lái đò, Thương gia để giúp ông chở niệm xứ “Tâm – Pháp” mà không phải những thân phận khác?

Trên đời, mỗi người một hoàn cảnh, một số mệnh, không ai giống ai, tuy nhiên theo mình, tất cả đều có một mẫu số chung đó là, mỗi một nhóm người có thân phận giống nhau, thường cưu mang những trăn trở giống nhau. Cho nên, những nhân vật được chọn trong “Tâm pháp” là những con người tiêu biểu mang những thân phận tiêu biểu của xã hội mà chúng ta thường thấy. Vả chăng, trong chừng mực một cuốn truyện, khó có thể đưa vào đó tất cả mọi thân phận ở đời.

Hỏi: Ông từng nói với học trò, trong tứ niệm xứ có: Thân, Thọ, Tâm, Pháp. Nhưng trong cuốn sách này ông lại nhấn mạnh Tâm Pháp. Ông có thể giải thích kỹ hơn về điều này được không?

Bốn niệm xứ: Thân, Thọ, Tâm, Pháp là bốn nơi chốn người tu hành phải gởi gắm tâm ý vào đó để tư duy, quan sát và tu tập, vì rằng phiền não khổ (hay nghiệp) tác động trực tiếp lên bốn món này.

Tuy nhiên, thân và cảm thọ sở dĩ có nhận lấy quả khổ, chỉ vì tâm và thức mê mờ, câu hữu (gắn chặt, không rời) hai món ấy. Nếu tâm không câu hữu, thức không sinh pháp thì thân trở thành sắc giải thoát (thân không trói buộc) và cảm thọ trở thành thanh tịnh thọ (ra khỏi khổ vui). Do đó, có thể nói tâm và pháp mới là hai đối tượng chính khiến người ta đau khổ hay an vui. Nếu giải quyết được hai niệm xứ này là giải quyết tận gốc trận chiến sanh tử khổ! Giống như muốn giải quyết tận gốc chiến tranh, người ta chỉ cần bắt vị tướng chỉ huy đầu hàng, tức thì cuộc chiến kết thúc, bình yên hiện hữu!

Còn một lẽ nữa, Phật đạo là đạo giác ngộ, đạo giải thoát và là đạo trí tuệ. Nên khi giải quyết rốt ráo hai niệm xứ là tâm và pháp thì, tâm bây giờ trở thành cơ sở giác ngộ và giải thoát gọi nôm na là Niết Bàn, còn thức sẽ biến thành thành trí tuệ (hết mờ tối).

Hỏi: Trong các chương, ông đều có trích dẫn, ví dụ: “Ai biết lý duyên khởi sẽ biết được pháp, Ai biết được pháp sẽ biết được không pháp, Ai biết được không pháp sẽ thấy được nghĩa không, Ai thấy được nghĩa không sẽ thấy được thật pháp. Ai thấy được thật pháp sẽ thấu được phật pháp”. Tuy nhiên, để thấu được Phật pháp, với một người lần đầu bước chân vào con đường tu tập, cần phải học kiến thức từ đâu giữa vô vàn tác phẩm phật đạo hiện nay?

Câu trích dẫn trên, hàm chứa đầy đủ quy trình học tập từ thấp lên cao của Phật đạo. Theo quy trình này, người mới bắt đầu bước chân vào con đường tu tập phải thấu rõ lý duyên khởi để thấy đâu là nguyên nhân hình thành và cách tịch diệt những quan niệm hữu vi từ bốn món thân, thọ, tâm, pháp. Tiếp theo, người ấy tu tập để thành tựu không tâm và không pháp gọi là chứng hai vô sanh. Kế đến thấu suốt nghĩa không đích thực, chân thật chứng nhập cảnh giới vô vi. Sau đó học tập vô lậu trí để thể nhập thật pháp phi hữu phi vô. Và cuối cùng thành tựu viên mãn Phật pháp! Tất cả các tác phẩm viết về Phật đạo chân chánh, mọi kiến thức trong đó đều không rời quy trình trên. Vì thế, người tu hành tìm thấy ở bất kì nơi đâu có các kiến thức theo thứ lớp như vậy, đều có thể học tập.

Cảm ơn tác giả về cuộc trò chuyện!

PV

Chủ nhật, 24/11/2019