Hoạt động mở rộng

Buổi 9: Ấm - Uẩn - Bát Nhã Tâm Kinh - Buông Xả. Trình Bày: Lý Phương Anh.

MB 1157 Lý Mỹ Linh 16.04.2023


Trong buổi học đầu tiên của tuần này, các thành viên lớp học K02 – K03 đã gặp lại chị Phương Anh và cùng nhau khảo sát một loạt các đề tài có thể nói là rất quan trọng trong Phật Đạo.

Đầu chương trình, 2 khái niệm Ngũ Ấm và Ngũ Uẩn được định nghĩa cụ thể và phân biệt rõ ràng. Tiếp theo, nội dung trọng tâm của bài “Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh” - một bài kinh vô cùng quen thuộc với người tu học nói chung, cũng đã được làm sáng tỏ. Cuối cùng, khái niệm “Buông Xả” - một khẩu hiệu thịnh hành tuy nhiên lại không đúng với tinh thần của Phật đạo được phân tích mổ xẻ, từ đó tìm ra ý nghĩa chân thật và đúng đắn của chữ “Xả” trong Phật Đạo.


NỘI DUNG CHÍNH:

1. Sắc - Thọ - Tưởng - Hành - Thức

- Theo quan điểm của Phật đạo, Sắc - Thọ - Tưởng - Hành - Thức là 5 thành tố cấu thành một hữu tình. Sắc thuộc về Thân, Thọ Tưởng Hành thuộc về Tâm, và Thức thuộc về Trí. Mỗi thành tố đều có một chức năng nhất định giúp ích cho đời sống của con người.

- Sắc Thọ Tưởng Hành Thức bản chất KHÔNG TÁNH, tự thanh tịnh, tự giải thoát, tự Niết Bàn. Tuy nhiên nếu không hiểu rõ bản chất 5 món này và cho nó một giá trị hư ảo nào đó thì tâm thức con người ta sẽ sinh ra 2 xu hướng, hoặc bị ấm, hoặc bị uẩn.

2. Ngũ Ấm – Ngũ Uẩn

 - Ngũ Ấm: bao gồm Sắc Ấm – Thọ Ấm – Tưởng Ấm – Hành Ấm - Thức Ấm.

Ngũ Ấm là tình trạng khi người ta bị 5 món che mờ, úp chụp, trói buộc trong tâm trí, ám ảnh làm cho không thoát ra được. Nguyên nhân là do si mê, tham đắm, ái luyến nơi 5 món. Ví dụ: một người sáng tối chỉ nghĩ đến cái thân thì sẽ bị cái thân ám ảnh và trói buộc. Sắc trở thành Sắc ấm.

 - Ngũ Uẩn: bao gồm Sắc Uẩn – Thọ Uẩn – Tưởng Uẩn – Hành Uẩn – Thức Uẩn.

Ngũ Uẩn là tình trạng định đặt, tích chứa những quan niệm hư ảo về 5 món rồi chấp nhất và đem so sánh với các giá trị khác, từ đó là nguyên nhân phát sinh phiền não. ví dụ: Tự cho thân mình là giá trị A, khi gặp các giá trị A- hay A+ sẽ sinh vui mừng hoặc phiền não trong lòng. Sắc trở thành Sắc uẩn.

-  Để giải quyết Ngũ Ấm Ngũ Uẩn, người tu hành cần giác ngộ, hiểu đúng bản chất của 5 món Sắc Thọ Tưởng Hành Thức, sống đúng với bản chất của 5 món, không tham ái, không si mê, trả 5 món về đúng vị tri của nó, không định đặt các giá trí hư ảo lên 5 món, không chấp nhất và nắm giữ những giá trị không thật. Lập tức Sắc thọ tưởng hành thức sẽ trở về bản nguyên không ấm, không uẩn, thanh tịnh, tự giải thoát, Niết Bàn.


3. Bát Nhã Tâm Kinh

"Ngũ uẩn giai không độ nhất thiết khổ ách" chính là lời của Thánh Hiền, là kết quả cái thấy của Bát Nhã. Do Bát Nhã mà soi chiếu, tự xác chứng bản nguyên tự không của thân tâm !!!! Chứ chẳng phải cái thấy qua suy lường suy luận vọng tâm của phàm tình !!!!

Muốn hiểu được câu Tâm Kinh, người tu hành cần phải hội đủ 2 điều kiện: phải là người đã có được Bát Nhã Trí và biết cái gì là Ngũ uẩn. Nếu chưa đủ 2 điều kiện này, hành động thiết thực là rời xa những thứ bàn luận vô nghĩa lý hướng ngoại tìm cầu, quay về xây dựng thái độ tu hành chân chánh, xác lập đạo tràng tự thân, tinh tấn làm sạch nguồn tâm cho đến khi không còn bóng dáng của phiền não, kiết sử, mê mờ. Bây giờ nhất định sẽ thấy “Ngũ uẩn giai không” bởi một trí tuệ lớn chỉ tồn tại trong một nguồn tâm đã giác ngộ, đúng như cái tên Ma Ha Bát Nhã Tâm Kinh.

4. "Xả pháp" của Phật đạo và quan niệm Buông xả thông thường

 - Buông xả: Là hành động vứt bỏ, bỏ xuống cái gì đó hoặc điều gì đó sau khi ta đã nắm giữ trên cơ thể hoặc trong tâm thức.

Con người ta chỉ có thể cầm nắm đồ vật và buông xuống đồ vật. Việc nhắm vào các niệm và buông bỏ các niệm thực chất là việc làm vô ích, không có ý nghĩa và bất khả thi, không phải là tinh thần của Phật đạo.

 - Phật dạy "Xả pháp": tức là lời cảnh báo để người tu hành rằng: ngay nơi hiện tại không nên nắm giữ bất cứ một nhận thức nào. Bởi một khi đã thủ giữ một niệm hay một pháp nào đó trong tâm thức, khi ta quyết định buông nó thì nó đã trở thành quá khứ, có cố nhớ lại thì cũng chỉ là ức niệm trong mê, khi nhận ra mê thì mê này cũng lại đã trôi về quá khứ, không có cái gì để buông với xả.

Giác ngộ bản chất hư dối của vạn pháp, tâm tịch diệt. Trước vạn pháp, tâm tịch diệt nên không thọ và rốt ráo không thọ gọi là "Xả". Vì vậy, Tứ Vô Lượng Tâm của Chư Phật là Từ,Bi, Hỉ, Xả chứ không phải là Từ, Bi, Hỉ, Buông Xả !!!

Tags: