Phật đạo là một nền giáo dục và Tứ Đế được coi là 4 cấp học với mục tiêu giúp con người từ hết khổ tới an vui, từ an vui đến mãi vui.

Để đạt được các mục tiêu này, Tứ Niệm Xứ (gồm Thân niệm xứ, Thọ niệm xứ, Tâm niệm xứ, Pháp niệm xứ) chính là 4 nơi chốn một người tu hành cần quay về để thành lập đạo tràng tự thân, tu từ da trở vào. Bởi khổ, phiền não, kiết sử, lậu hoặc hiện khởi nơi bốn món này thì cũng y nơi 4 món này mà giải quyết. Trong đó, Tâm niệm xứ và Pháp niệm xứ là 2 niệm xứ cốt lõi, mấu chốt đưa tới phiền muộn hoặc an vui. Khi nhận diện và điều phục được Tâm Và Pháp sẽ giải quyết tận gốc Sanh Tử Khổ.

NỘI DUNG CHÍNH:
Tâm – Pháp – Ngã là gì?
🍀 Trần: là các sự vật, sự việc .... Tự trần không có tên tuổi, không có giá trị, tức tự nó không tánh, không tướng, không danh, không lượng ...
🍀 Pháp: là đối tượng của ý căn, là các nhận thức, quan điểm, quan niệm, khái niệm của chúng ta về sự vật, sự việc, thân tâm và thế giới. Pháp không phải là Trần mà chỉ là những thứ do ý thức gắn vào Trần, nên không có chân lý, không thật gọi là Pháp hư vọng.
🍀Tâm: khi các căn xúc đối với trần cảnh, khởi lên các pháp, chúng sanh mê pháp, bị pháp dẫn dắt, cương tỏa từ đó nảy sinh các hiệu ứng tình cảm (yêu ghét, thương giận, thiện ác, phiền não, tham sân ...) gọi là Tâm hư vọng.
🍀 Ngã: Pháp sanh, Tâm sanh, chúng sanh thủ giữ, chấp chặt tâm và pháp, một hiệu ứng so sánh, bảo vệ, hơn thua ... khởi lên gọi là Ngã thủ hay Ngã hư vọng. Ngã thủ xuất hiện lập tức thấy có kẻ nhận chịu khổ, vui. Thất chủng mạn (nói gọn là các cung bậc tự tôn hay tự ti) chính là các biểu hiện, dấu hiệu nhận biết của Ngã hư vọng nơi người chưa giác ngộ.

Đời sống của hữu tình thực chất là sự tiếp nối triền miên của các Pháp (quan điểm, quan niệm). Khi các Pháp lặp đi lặp lại trong tâm thức biến hữu tình và các Pháp thành nhất thể. Các Pháp trở thành sợi dây vô hình cột buộc, lũng đoạn, che mờ tâm trí.
☘️ Mê trần sẽ sinh Pháp!!!
☘️ Mê pháp sẽ sinh Tâm!!!
☘️ Mê pháp mê Tâm sẽ sinh Ngã!!!
☘️ Ngã sinh ngã thủ có người nhận chịu khổ vui !!!!

Đức Phật dạy: “Các Pháp Vô Ngã” tức là các Pháp vốn không có chân lý, vô thường, chỉ là quan niệm của cá nhân, chủ quan không đúng với tất cả. Khi thủ giữ và chấp chặt các hư vọng Pháp, chính sự mâu thuẫn của chuỗi các Pháp hư vọng này sẽ là nguyên nhân dẫn đến ưu bi khổ não.

Khi xúc đối với trần cảnh, nếu thức ngừng phân biệt, không sinh các pháp, ngừng đưa ra các quan điểm, quan niệm chủ quan về các trần, hoặc nếu có các quan điểm, quan niệm thì không thủ giữ, chấp trước, mê mờ thì các hư vọng tâm tự tịch diệt, Ngã tịch diệt, ưu bi khổ não không hiện khởi, trở lại tự tánh an vui, bản nhiên thanh tịnh. Nói gọn lại:
☘️Nếu không mê trần thì sẽ không sinh pháp!!!
☘️Nếu không sinh pháp thì chẳng sinh tâm!!!
☘️Nếu biết pháp và tâm đều vô thường thì sẽ không thủ giữ!!!
☘️Nếu không thủ giữ thì ngã không sanh!!!
☘️ Ngã thủ không sanh thì chẳng có kẻ chịu khổ vui!!!

Phật đạo chỉ ra chúng sinh bản lai không tâm không ngã không pháp, và học tập trong Phật đạo chính là để trở về bản lai tự không ấy !!!
Hẹn gặp lại các thành viên lớp học trong buổi học sau.