Hỏi: Hai pháp môn thiền và tịnh có tu chung được không? Và chủ trương thiền tịnh song tu có phải do Phật dạy hay không?

Đáp: Thiền tịnh song tu, hay thiền tịnh mật tam tu, v.v… Ở đây, chỉ nêu lên chủ trương của thiền và tịnh (về mặt lí thuyết)! ... Sau khi hiểu rõ chủ trương, chắc chắn bạn sẽ tự trả lời cho bản thân thắc mắc trên!

Về lí thuyết, THIỀN và TỊNH chủ trương như sau:

●Mục đích: Thiền chủ trương vô sanh! ... Tịnh chủ trương vãng sanh!

●Chỉ thú: Thiền chủ trương vô niệm! ... Tịnh chủ trương hữu niệm (niệm Phật)!

●Cảnh giới: Thiền chủ trương vô trú xứ! ... Tịnh chủ trương lấy Cực Lạc làm trú xứ!

●Quả chứng: Thiền chủ trương tu chứng hiện tiền! ... Tịnh chủ trương sau khi mạng chung mới có kết quả!

●Tâm: Thiền chủ trương vô tâm! ... Tịnh chủ trương nhất tâm!

●Tướng: Thiền chủ trương vô tướng (thiệt tướng)! ... Tịnh chủ trương Cực Lạc ở tây phương là cõi nước có đầy đủ hảo tướng!

●Học pháp: Thiền chủ trương hiện đời hoàn thành 37 phẩm trợ đạo! ... Tịnh chủ trương hiện đời chỉ giải quyết 12 phẩm tư lương vị, các phẩm còn lại sẽ được tu tập sau khi vãng sanh (vì thế, ở Cực Lạc mới phát ra các âm thanh ngũ căn, ngũ lực, thất giác chi và bát thánh đạo phần mà không đề cập đến các phẩm tứ niệm xứ, tứ chánh cần, tứ như ý túc)!

●Lực: Thiền chủ trương tự lực! ... Tịnh chủ trương tha lực!

●Dụng: Thiền chủ trương giải ngộ! ... Tịnh chủ trương tín nguyện hạnh!

Nhìn chung, về mặt lí thuyết giữa thiền và tịnh có rất nhiều khác biệt về chủ trương! ... Tuy chủ trương khác biệt là như thế, nhưng trong thực tế lại cũng có những người vừa tu thiền vừa tu tịnh… Thậm chí thiền tịnh mật tam tu (tức lúc tu thiền, lúc niệm Phật, lúc trì chú!) ... Vì sao lại xảy ra thực tế này...! ... đối với không ít người tu hành...? ... Riêng câu hỏi, “thiền tịnh song tu có phải do Phật dạy hay không?” thì mình không thấy kinh điển đề cập đến! ... Tuy nhiên việc kết hợp thiền tịnh được ngài Vĩnh Minh thiền sư đời đầu nhà Tống (904-975) nói trong bài kệ Tứ Liệu Giản (Bốn phép độ người)!             (22/10/2020)

Nguồn: LÝ TỨ; CHUYỆN CHI ĐÂY Tập 1 (trích Bài 55); NXB Hà Nội 2021