Chuyên mục Lý Tứ Hỏi Đáp Số 04.2024 trả lời thắc mắc của bạn đọc về chủ đề: Cận Tử Nghiệp !!!

 
MUỐN RA QUẢ PHẢI CÓ CÂY, MUỐN CÓ CÂY PHẢI CÓ HẠT GIỐNG, MUỐN HẠT GIỐNG NÃY MẦM 

PHẢI ĐỦ ĐIỀU KIỆN (DUYÊN)...KẾT QUẢ NÀY KHÔNG TỪ SỰ TÌNH CỜ CỦA MỘT HÀNH ĐỘNG 

HAY TƯ TƯỞNG THIẾU TÍNH NHÂN QUẢ !!!

Các bạn !!!
 

Mình vừa nhận được thắc mắc của bạn đọc có tên Minh An !!! Nội dung như sau:

“Dạ con kính chào Thầy Lý Tứ !
 

Lời đầu tiên con Kính chúc Thầy nhiều sức khỏe, và chúc cho chính con được phước đức lớn, Thầy trụ 

thế dài lâu!

Dạ con là Minh An! Con vô cùng kính ơn những bài chia sẻ, tận tâm giảng dạy sâu sắc, thấu đáo của Thầy 

cho con có thể đúc kết được con đường học tập Giải Thoát, Giác Ngộ mênh mông mà mình trăn trở bấy 

lâu, giờ được gói gọn trong 3 từ NHẬN THỨC ĐÚNG là đồng nghĩa với Giác Ngộ phải không thưa Thầy! 

Đúng về Bản Chất Thân Tâm chính mình và Nhân Sinh. Con chưa được nhận hiểu thấu đáo, nên tạm 

được hiểu như vậy. Chỉ biết tâm vô cùng mừng rỡ, khi đã có dấu vết của 2 từ "Giác Ngộ". Rất mong sau 

có cơ duyên được Thầy làm rõ cho con cũng như những Người Hữu Duyên.

Một Suy Tư thứ 2:
Con kính mong được Thầy dạy cho chúng con được rõ, về việc Cận Tử Nghiệp, nếu không tỉnh táo, thì 

đầu thai vào cõi không lành, rồi gián đoạn rất lâu nhiều đời kiếp chí nguyện Tu Tập Giác Ngộ! Cái hiểu 

trước đây của con như vậy, không biết đã đúng không? Nhưng con rất trăn trở không biết hiện tại đời 

này, mình có thể tu tập như thế nào để lúc lâm chung đến mình được nhẹ nhàng để tỉnh táo... hoặc dù 

nhẹ nhàng hay bí bách...những duyên không lành, mà mình vẫn có thể tỉnh táo để tiếp tục con đường tiến 

Tu Giải Thoát Giác Ngộ ở đời sau thưa Thầy!

Con rất mong được Thầy giảng dạy rõ 2 điều trên.
 

Con Thành Tâm kính ơn Thầy, và lần nữa kính mong Thầy luôn An Vui khỏe mạnh ạ!
 

Con, Minh An Thành Kính Tri Ơn Thầy!

Taba, ngày 21 tháng 7 năm 2024 - 21/07/2024 - 3:30:00”

Minh An và bạn đọc thân mến !!!
 

Về hai câu hỏi của bạn, mình xin được trả lời:

- Hỏi:
1) "Dạ con là Minh An! Con vô cùng kính ơn những bài chia sẻ, tận tâm giảng dạy sâu sắc, thấu đáo của 

Thầy cho con có thể đúc kết được con đường học tập Giải Thoát, Giác Ngộ mênh mông mà mình trăn trở 

bấy lâu, giờ được gói gọn trong 3 từ NHẬN THỨC ĐÚNG là đồng nghĩa với Giác Ngộ phải không thưa 

Thầy! Đúng về Bản Chất Thân Tâm chính mình và Nhân Sinh. Con chưa được nhận hiểu thấu đáo, nên 

tạm được hiểu như vậy. Chỉ biết tâm vô cùng mừng rỡ, khi đã có dấu vết của 2 từ "Giác Ngộ". Rất mong 

sau có cơ duyên được Thầy làm rõ cho con cũng như những Người Hữu Duyên.”

- Trả lời:
Về đoạn văn của Minh An, mình có thể tóm tắt nội dung như sau: “Có phải giác ngộ (trong Phật đạo) là 

nhận thức đúng về bản chất thân tâm của chính mình và nhân sinh hay không” ???

Minh An thân mến !!!
 

Nếu ý của Minh An trong đoạn văn giống như phần tóm tắt vừa nêu thì, một người có nhận thức đúng 

về bản chất thân tâm của mình và nhân sinh chỉ là một trong những yêu cầu cần có của giác ngộ, chứ 

nhận thức này chưa hoàn toàn đại diện hoặc đầy đủ cho việc giác ngộ…!!! Vì rằng, một người muốn giác 

ngộ trong Phật đạo, người ấy phải nhận thức đúng và thực chứng bản chất của nhiều thứ như: Thân, 

tâm, thế giới, ba cõi, nhân sinh, nhân quả, các pháp…vv…!!!

Vấn đề đặt ra ở đây là: Như thế nào mới được coi là “nhận thức đúng” về bản chất của điều gì đó theo 

tinh thần Phật đạo…!!! Vì rằng, chỉ câu “nhận thức đúng” thôi, chưa nói lên được điều gì…!!! Rất tiếc, 

bạn không nói rõ, bản thân đã nhận thức như thế nào về thân tâm của bạn và nhân sinh…!!! Chữ “nhân 

sinh” ở đây không biết Minh An muốn đề cập đến kiếp người, hay đời sống, thân tâm các hữu tình khác…

nên chúng ta chưa đủ dữ liệu nhằm rộng bàn các vấn đề tiếp theo về giác ngộ…!!!

Hy vọng, sau phần trả lời này, Minh An có thể trao đổi rõ ràng hơn về những gì liên quan đến các nhận 

thức của bạn đối với các vấn đề đã nêu để chúng ta có đủ thông tin, làm cơ sở trao đổi cụ thể…!!!

- Hỏi:
2) "Con kính mong được Thầy dạy cho chúng con được rõ, về việc Cận Tử Nghiệp, nếu không tỉnh táo, 

thì đầu thai vào cõi không lành, rồi gián đoạn rất lâu nhiều đời kiếp chí nguyện Tu Tập Giác Ngộ! Cái hiểu 

trước đây của con như vậy, không biết đã đúng không? Nhưng con rất trăn trở không biết hiện tại đời 

này, mình có thể tu tập như thế nào để lúc lâm chung đến mình được nhẹ nhàng để tỉnh táo... hoặc dù 

nhẹ nhàng hay bí bách...những duyên không lành, mà mình vẫn có thể tỉnh táo để tiếp tục con đường tiến 

Tu Giải Thoát Giác Ngộ ở đời sau thưa Thầy!"

- Trả lời:
Về thuyết “cận tử nghiệp”, mình xin được nêu lên quan điểm cá nhân: Thuyết này đối với mình có gì đó 

chưa thuyết phục cũng như không ổn về mặt giáo pháp chính thống…!!! Vì rằng:

Để hình thành một nghiệp (một đời sống, một văn hoá, một nhận thức đầy đủ, một tập quán bền vững…

vv…) dù nghiệp đó là tốt hay xấu, không phải là kết quả của một hành động, một tư tưởng nào đó bất 

chợt trong giây phút thất niệm, bất giác hay mất bình tĩnh trước khi chết…vv…!!! Mà, nghiệp xấu hay tốt 

là kết quả của một quá trình huân tập (tích luỹ) dài lâu trong đời sống, tích luỹ đến khi nào sự huân tập đó 

trở thành chủng tử (hạt giống) trong tâm thức, nghiệp ấy mới viên mãn… Khi hạt giống nghiệp viên mãn, 

đủ duyên hạt giống đó mới có thể nảy mầm…!!!

Vì thế, cho dù trong phút giây nào đó, đối với hạt giống nghiệp đã viên mãn, cho dù người đó có thất 

niệm, bất giác, hãi sợ hay bình tĩnh…các trạng huống nhất thời này “không thể làm thay đổi hay phá hoại” 

chủng tử nghiệp đã có trong tâm thức…!!! Điều này giống như một người ra sức học tập để trở thành 

bác sĩ, kĩ sư không thể nào trong giây phút bất giác hay sợ hãi, người này sau đó trở thành người thất 

học…!!! Ngược lại, một người cả đời lêu lỏng, không học tập…không thể nào trong phút giây bất chợt, 

cho dù bình tĩnh đến lạ thường cũng không thể biến người này trở thành bác sĩ, kĩ sư…!!! Hoặc, một 

người suốt đời làm thiện, nghĩ thiện…không lẽ nào, trong phút giây hãi sợ lại biến thành người có tâm 

địa hay văn hoá của một ác nhân hoặc ngược lại…!!!

Tóm lại, nghiệp ác hay thiện tuỳ thuộc vào hạt nhân đã gieo, hạt nhân này được “lặp đi lặp lại một cách 

thuần thục” trong đời sống, chứ không phải kết quả của “một sự cố tình cờ” như thuyết “cận tử nghiệp 

diễn giải”…!!! Đây là lí do vì sao, Phật đạo đưa ra học thuyết “Chủng Tánh Anh Lạc”, thuyết này giúp 

người học tập Phật đạo tạo lập cho mình hạt giống tốt ở hiện tại và vị lai mà không bị chi phối bởi bất kì 

hoàn cảnh nào…!!!

Nếu thuyết cận tử nghiệp là đúng, nó có năng lực thay đổi đời sống một hữu tình từ sự cố tình cờ hay 

phút giây bất giác nào đó thì, các nền giáo dục mang tính luân lí đạo đức kể cả giáo dục Phật đạo đều trở 

thành vô ích, vô dụng, vô nghĩa…hay sao ???

Minh An và bạn đọc thân mến !!!

Những đề tài như giác ngộ, nghiệp khó có thể trả lời tường tận trong một vài câu hỏi từ bạn đọc gởi về…

bởi lẽ đây là các chủ đề lớn trong Phật đạo !!! Muốn hiểu biết tường tận, cần có quá trình học tập 

nghiêm túc và giác ngộ chắc thật…!!! Trên đây chỉ là vài luận bàn sơ giao, nếu có cơ duyên, chúng ta sẽ 

mổ xẻ các đề tài này đến nơi đến chốn !!! Chúc Minh An và bạn đọc an vui, tinh tấn…!!!

Rất mong, nhận được nhiều câu hỏi lí thú về Phật đạo từ mọi người…!!!

22/07/2024
 

LÝ TỨ

- Các bạn có thể gửi câu hỏi theo đường link sau: [http://bit.ly/2K0aWfn]
- Hoặc đặt câu hỏi trực tiếp từ Website LyTu.Vn